Bông thủy tinh, bông khoáng hay bông gốm? So sánh và cách chọn

Tóm tắt nhanh: chống nóng mái tôn, bọc ống gió, nhồi vách thông thường → bông thủy tinh. Cách âm phòng karaoke, vách chống cháy, bảo ôn ống hơi → bông khoáng. Lò nung, lò hơi, ống xả, mọi chỗ trên khoảng 400 °C → bông gốm Ceramic.

Ba loại bông đều là sợi vô cơ, đều không cháy và đều cách nhiệt nhờ không khí tĩnh giữa các sợi. Khác biệt nằm ở nguyên liệu, tỷ trọng và nhiệt độ chịu được, kéo theo khác biệt về giá và chỗ dùng. Bảng so sánh chi tiết ở cuối bài.

Ba loại bông được làm từ gì?

Bông thủy tinh (Glasswool)

Cát thạch anh và thủy tinh tái chế nấu chảy, kéo sợi, phun chất kết dính, ép thành lớp bông màu vàng. Nhẹ, tỷ trọng phổ biến 12–48 kg/m³.

Bông khoáng (Rockwool, len đá)

Đá bazan và xỉ lò cao nấu chảy, quay ly tâm thành sợi khoáng màu nâu vàng hoặc xám. Nặng hơn, tỷ trọng phổ biến 40–120 kg/m³.

Bông gốm (Ceramic fiber)

Alumina và silica nấu chảy trong lò điện, thổi thành sợi trắng, xăm kim thành thảm, không dùng chất kết dính hữu cơ. Chịu nhiệt 1260 °C hoặc 1430 °C tùy cấp.

So sánh theo từng tiêu chí

Nhiệt độ làm việc

• Bông thủy tinh: đến khoảng 350 °C (không bạc); loại có bạc giới hạn khoảng 120 °C do lớp bạc.
• Bông khoáng: có số liệu dẫn nhiệt của nhà sản xuất tới 400 °C; chịu nhiệt cao hơn bông thủy tinh.
• Bông gốm: cấp 1260 °C và 1430 °C.

Khả năng cách nhiệt ở nhiệt độ thường

Ở khoảng 20 °C, cả bông thủy tinh và bông khoáng có hệ số dẫn nhiệt quanh 0,034–0,045 W/m.K tùy tỷ trọng. Nghĩa là để chống nóng mái, trần, vách, độ dày quan trọng hơn loại bông. Bông thủy tinh rẻ hơn nên thường thắng ở hạng mục này.

Cách âm

Bông khoáng nặng hơn nên cách âm tốt hơn, nhất là âm tần số thấp. Bông khoáng 60–120 kg/m³ có hệ số hấp thụ âm 0,9–0,99 ở 500–4.000 Hz theo số liệu nhà sản xuất. Bông thủy tinh tỷ trọng 48 kg/m³ trở lên cũng cách âm khá. Bông gốm ít dùng cho cách âm.

Độ cứng, giữ form

Bông khoáng tấm cứng, đứng tốt trong vách. Bông thủy tinh cuộn mềm, dễ trải nhưng dễ xẹp nếu bị ép. Bông gốm cuộn mềm, dạng tấm thì cứng.

Giá

Theo bảng giá tham khảo hiện có của Triệu Hổ:

• Bông thủy tinh cuộn: khoảng 547.200 – 1.008.000 đ/cuộn (18–36 m²/cuộn tùy quy cách).
• Bông khoáng tấm 50 mm: khoảng 405.000 – 1.185.000 đ/kiện (4,32 m²/kiện).
• Bông gốm cuộn: khoảng 448.000 – 1.872.000 đ/cuộn (2,2–4,4 m²/cuộn).

Quy về m², bông thủy tinh rẻ nhất, bông gốm đắt nhất.

Lưu ý riêng cho Đà Nẵng

• Mái tôn trong mùa nắng gắt: bông thủy tinh có bạc là lựa chọn kinh tế nhất. Lớp bạc phản xạ bức xạ, phần bông cản dẫn nhiệt.
• Mùa mưa ẩm kéo dài: cả ba loại đều mất tác dụng khi ướt. Ống lạnh phải bọc kín hơi bằng loại có bạc.
• Khu ven biển: chú ý phụ kiện kim loại đi kèm (lưới, tôn bọc ống) vì gió muối.
• Nhà xưởng ở khu công nghiệp cần hồ sơ PCCC: bông khoáng cho vách ngăn cháy.

Chọn nhanh theo tình huống

• Chống nóng mái tôn nhà xưởng → bông thủy tinh có bạc 50 mm.
• Trần dưới sàn mái bê tông → bông thủy tinh cuộn 50 mm.
• Vách phòng ngủ, phòng họp → bông thủy tinh 48 kg/m³ hoặc bông khoáng 60 kg/m³.
• Phòng karaoke, phòng máy → bông khoáng tấm 80–120 kg/m³.
• Vách ngăn chống cháy → bông khoáng tỷ trọng cao theo thiết kế.
• Ống gió điều hòa, ống lạnh → bông thủy tinh có bạc, ống bông thủy tinh.
• Ống hơi, ống nước nóng nhà máy → ống bông khoáng.
• Lò nung, lò hơi, ống xả, lò pizza → bông gốm Ceramic.